Από την τεράστια επιτυχία που είχε το Διεθνές Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Αθήνας φάνηκε σε όλους αυτό που οι βιβλιόφιλοι γνωρίζαμε πάντα: το βιβλίο και ο κόσμος του συνεχίζει και θα συνεχίσει να συναρπάζει. Μακάρι να γίνουν και άλλες δράσεις σαν αυτήν και όχι μόνο στην Αθήνα. Σε πείσμα των καιρών λοιπόν και όσων οι Κασσάνδρες προφητεύουν, ο κόσμος διαβάζει και οι εκδοτικοί οίκοι επενδύουν στο καλό βιβλίο, όπως φαίνεται από το ανοιξιάτικο αφιέρωμά μας. Το Proust & Kraken είναι εδώ για να σας διευκολύνει, ξεχωρίζοντας κάποια από τα καλά και πολλά βιβλία που εκδόθηκαν τους τελευταίους μήνες. Καλά λογοτεχνικά ταξίδια! H φωτογραφία αριστερά: TOMOKO UJI για το Unsplash
O γνωστός ιστορικός Vincent Lemire και o επίσης γνωστός καλλιτέχνης Christophe Gaultier (Tρίτο της Μπελβίλ) συνεργάστηκαν, για να μας δώσουν την ιστορία της πανάρχαιας Ιερουσαλήμ μέσα από ένα graphic novel που δεν θα αφήνεται από τα χέρια σας. Τα κείμενα βασίζονται αποκλειστικά και μόνο σε ιστορικές πηγές, ενώ οι εικόνες είναι μαγευτικές. Το βιβλίο αυτό αποδεικνύει ότι ένας από τους πιο ωραίους τρόπους να μάθεις ιστορία είναι τα graphic novels.
Δύο διαφορετικές οπτικές της σχέσης δύο ανθρώπων (μάνας και γιου, ίσως) χωρισμένες στο πρώτο και δεύτερο μισό του βιβλίου δημιουργούν μέσα μας ερωτηματικά όχι μόνο για τους ήρωες αλλά και για τους εαυτούς μας σχετικά με τις ταυτότητες που καλούμαστε σε όλη μας τη ζωή να φορέσουμε. Η υπνωτιστική γραφή της καταφέρνει να δημιουργήσει μια ατμόσφαιρα θρίλερ αλλά και ένα βιβλίο καταπληκτικό που βρέθηκε μέχρι τη βραχεία λίστα του Booker 2025 και θεωρούνταν μέχρι τέλους το απόλυτο φαβορί για τη νίκη.
Αν ο Αλμοδοβάρ ήταν Έλληνας κάπως έτσι θα έγραφε. Μιλάμε για το νέο βιβλίο της Λένας Κιτσοπούλου, αυτής της τόσο ξεχωριστής δημιουργού. Η ιστορία έχει ως εξής:
“Η Κική επιστρέφει στα τριάντα τρία της στην επαρχιακή κωμόπολη όπου μεγάλωσε μέχρι τα δεκατρία, ώστε να ζήσει εκεί. Όμως το όνομά της πλέον είναι Λάμπρος, οπότε ο Λάμπρος που ήταν κάποτε Κική επιστρέφει στον τόπο καταγωγής του για να ξαναπέσει πάνω στον έρωτα της ζωής του, αυτόν που ως κοριτσάκι άφησε πίσω, για να ξανατραυματιστεί θανάσιμα από τον ίδιο έρωτα που δεν ξεπεράστηκε ποτέ, για να παλέψει ο αρσενικός εαυτός με τον θηλυκό μέσα στο ίδιο σώμα, όπου η συνύπαρξη και η σφαγή είναι αναπόφευκτες, ακόμα και σε άτομα που γεννιούνται και πεθαίνουν με την ίδια ταυτότητα.
Το πλάσμα αυτό το διχοτομημένο, με το δαχτυλίδι λεοπάρδαλη, το όμορφο και αυτοκαταστροφικό αυτό πλάσμα που φτιάχνει κοσμήματα, που ξέρει από λογοτεχνία, που έχει γυρίσει την Ευρώπη, που μιλάει λίγο και γοητεύει τους πάντες, περιφέρεται στα μπαρ, τα μεζεδοπωλεία και τις αλάνες της επαρχίας, παλεύοντας με τα δύο φύλα μέσα του, με το σκοτάδι του το άφυλο και με τον παράφορο έρωτα.“
Eκατόν τριάντα τρεις κριτικές της Ελισάβετ Κοτζιά συγκεντρωμένες στην όμορφη έκδοση της Κίχλη. Η λογοτεχνική παραγωγή της Μεταπολίτευσης παρελαύνει σε όλο της το μεγαλείο. Για να μάθουν οι νεότεροι και να θυμηθούν οι παλαιότεροι.
Ένα βιβλίο που έχει λάβει εξαιρετικές κριτικές και σημαντικά βραβεία είναι το Ναπάλμ στην καρδιά.
“Σε ένα ερημωμένο χωριό στρατιωτικοποιημένης ζώνης, ένας ανώνυμος νεαρός περιμένει μια ευκαιρία για να δραπετεύσει. Οι νεκροί παραμένουν άταφοι και συμμορίες περιπολούν στην ύπαιθρο. Καθώς ο νεαρός περιμένει, μετρά τις μέρες και γράφει στον εραστή του, τον Μπόρις, με τον οποίο μοιράζεται μια πρωτόγονη, ζωώδη επιθυμία. Η μόνη διέξοδος είναι η φυγή από εκείνη την έρημη γη. Στη διαδρομή τους προς την «άλλη πλευρά», κουβαλώντας κυριολεκτικά το βάρος του παρελθόντος, θα ανακαλύψουν διαφορετικές απαντήσεις σε κοινά αινίγματα. Το Ναπάλμ στην Καρδιά φέρνει στο φως τι σημαίνει να επιβιώνεις όταν η γλώσσα και η φύση αποτυγχάνουν, και να αρνείσαι να τα παρατήσεις όταν όλα έχουν χαθεί.”
Όλο και περισσότεροι εκδοτικοί εκδίδουν ξανά τα αριστουργήματα του μεγάλου αυτού ευρωπαίου συγγραφέα. Ξεχωρίζουμε την έκδοση αυτή, με το καταπληκτικό εξώφυλλο του Θάνου Κακολύρη.
Bραβείο Gongourt 1975. Το βιβλίο ήταν εξαντλημένο εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Η ιστορία έχει ως εξής:
“Ο Μομό είναι δέκα χρονών, ή κάπου τόσο, κι έχει όλη τη ζωή μπροστά του, δυστυχώς. Ζει στο σπίτι της Μαντάμ Ροζά, στον έκτο όροφο μιας πολυκατοικίας χωρίς ασανσέρ, στην Μπελβίλ του Παρισιού. Η Μαντάμ Ροζά είναι μια εβδομηντάχρονη, υπέρβαρη, Εβραία πρώην πόρνη, που διατηρεί στο διαμέρισμά της κάτι σαν οικοτροφείο για παιδιά που οι πόρνες μητέρες τους λείπουν για δουλειές. Στην ίδια πολυκατοικία ζει κι η Μαντάμ Λολά, τραβεστί, πρώην πρωταθλητής του μποξ στη Σενεγάλη. Και ο κύριος Χαμίλ, έμπορος χαλιών, που είναι πάντα χαμογελάστος, κι ας λέει πως κανείς δεν μπορεί να ζήσει χωρίς αγάπη. Και ο κύριος Ουαλούμπα, που ήρθε από το Καμερούν στο Παρίσι για να το σκουπίσει, αλλά έχει κι άδεια πυροφάγου και ξερνάει φωτιές από το στόμα. Όταν έμαθε πως η Μαντάμ Ροζά τον είχε σπίτι της επειδή κάθε μήνα εισέπραττε ένα έμβασμα κι όχι επειδή τον αγαπούσε, ο Μομό στεναχωρήθηκε. Αλλά έκανε λάθος, η Μαντάμ Ροζά τον αγαπούσε πάρα πολύ.”
“Mπορεί κανείς να εγκαταλείψει τον πατέρα και τη μητέρα του; Μπορεί να κλείσει την πόρτα πίσω του, να κατέβει τις σκάλες και να αποφασίσει πως δεν θέλει να τους ξαναδεί ποτέ πια;
Δέκα χρόνια μετά την απόδρασή του από μια τοξική και βίαιη οικογένεια, ένας γιος καταγράφει τις δύσκολες αναμνήσεις του. Η επώδυνη μα και λυτρωτική αυτή αναδρομή ζωντανεύει το πορτρέτο μιας μητέρας καταδικασμένης να ζει στην αφάνεια κι ένα ύπουλο, ασφυκτικό πατριαρχικό καθεστώς.”
Έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις όπου κι αν εκδόθηκε. Το εξώφυλλο το λατρεύω.
Έχουμε πει πολλές φορές ότι ο Coetze είναι από τους σπουδαιότερους εν ζωή συγγραφείς.
“Οκτώ ιστορίες για την αγάπη, τον θάνατο, τα γηρατειά, τη σχέση μας με τους άλλους ανθρώπους, τα ζώα, τον κόσμο.
Τα διηγήματα, σε κάποια από τα οποία οι αφοσιωμένοι αναγνώστες του J. M. Coetzee θα αναγνωρίσουν μια αγαπημένη ηρωίδα του, την Ελίζαμπεθ Κοστέλο, εκπλήσσουν με την ικανότητά τους να μας αναστατώνουν και να μας κάνουν να συλλογιστούμε τις προκλήσεις που μοιραζόμαστε και οι οποίες υπερβαίνουν το ατομικό.
Ένα σκυλί που γαβγίζει σε μια καγκελόπορτα, μια ερωτική απιστία, μια γυναίκα που θέλει να γεράσει με τον δικό της τρόπο – καθένα από τα οκτώ διηγήματα μας ανατοποθετεί μπροστά στη δική μας πραγματικότητα. Κι όλα μαζί μας προτείνουν να ξανασκεφτούμε τις συνέπειες των καθημερινών μας αποφάσεων, την ηθική της σχέσης μας με τον κόσμο, την ικανότητά μας να κατανοούμε άλλα πλάσματα και να συνυπάρχουμε μαζί τους με υπευθυνότητα.”
Στο Κάιρο της δεκαετίας του ογδόντα, ένας νέος γιατρός κάνει τη ζωή που όλοι περιμένουν από κείνον. Θα ακολουθήσει το επάγγελμα του πατέρα του, θα κληρονομήσει το ιατρείο του και την πελατεία του, θα κάνει τα πράγματα που πρέπει. Ο Ταρέκ δεν έχει χρόνο για σκέψεις και ερωτήματα. Μια τυχαία συνάντηση όμως θα κλονίσει τον γάμο του, την καριέρα του, ακόμα και τις βεβαιότητές του, και θα τον αναγκάσει να φύγει.
Από τη λεβαντίνικη κοινότητα της Αιγύπτου στους σκληρούς χειμώνες του Μόντρεαλ, από την ηγεμονία του Νάσερ στην αυγή ενός νέου αιώνα, ο Ταρέκ φεύγει, περιπλανιέται και αναπολεί. Συνειδητοποιεί όμως ότι χιλιάδες μίλια μακριά, κάποιος συγκεντρώνει τα κεφάλαια της ιστορίας του και προσπαθεί να ανασυνθέσει, κομμάτι κομμάτι, την πορεία της ζωής του.
Ιστορία μιας απουσίας και μιας πιθανής συμφιλίωσης, το Όσα ξέρω για σένα σκιαγραφεί το τρυφερό πορτρέτο μιας οικογένειας και μιας κοινωνίας που μεταμορφώνεται δραστικά. Το πρώτο μυθιστόρημα του Eric Chacour αποκαλύπτει έναν συγγραφέα με εκλεπτυσμένη γλώσσα, ευαισθησία και βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης φύσης.
Άλλο ένα καταπληκτικό εξώφυλλο.
Καλιφόρνια 2024 – Ο νέος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών προκαλεί μια πρωτοφανή κρίση, επιδιώκοντας «να κάνει ξανά μεγάλη την Αμερική». Κοινωνικοί αποκλεισμοί και κλιματικό χάος, επιδημίες, φτώχεια, βία… Η βαρβαρότητα κυριαρχεί και όλοι αναζητούν απεγνωσμένα μια στοιχειώδη ασφάλεια.
Η δεκαοχτάχρονη Λόρεν, κόρη ενός μαύρου πάστορα, γεννημένη μ’ ένα σύνδρομο υπερευαισθησίας στα συναισθήματα των άλλων, νιώθοντάς τα σαν δικά της, καταγράφει στο ημερολόγιό της όλα όσα βιώνει σ’ αυτήν τη σκοτεινή δυστοπία του υπερκαπιταλισμού και της κλιματικής αλλαγής.
Και αίφνης, μέσα σε μια νύχτα επέρχεται η απόλυτη καταστροφή: χάνει ολόκληρη την οικογένειά της από κάποιους πυρομανείς, προϊόντα – ή θύματα κι αυτοί; – της ίδιας νοσηρής κοινωνίας. Έτσι αναγκάζεται να καταφύγει στον Βορρά, κάνοντας με τα πόδια μια επικίνδυνη διαδρομή, στην επιθυμία της για έναν ασφαλέστερο τόπο και ένα νέο ξεκίνημα.
Η δυστοπία την οποία περιέγραφε 35 χρόνια πριν η Οκτάβια Μπάτλερ, συγγραφέας του Εξ Αίματος, δεν απέχει πολύ από ορισμένες καταστάσεις του σήμερα. Η Παραβολή του Σπορέα, το πρώτο βιβλίο της δυστοπικής σειράς Γαιόσποροι, διαδραματίζεται τη δεκαετία του 2020, τη δεκαετία που η σπίθα του παλιού κόσμου ή θα σβήσει αφήνοντας στο απόλυτο σκοτάδι την ανθρωπότητα, ή θα παραμείνει ζωντανή πυροδοτώντας κάτι νέο.
Μαρίνα, παντρεμένη μητέρα τριών παιδιών και γνωστή χορογράφος μπλέκει απροσδόκητα μ’ έναν εντελώς ακατάλληλο άνδρα. Καταδικασμένος σε φυλάκιση για τη δολοφονία του πατέρα του, ο Χοσέ είναι ένα αγρίμι πάντα έτοιμο για επίθεση. Ένα αδάμαστο λιοντάρι σε κλουβί. Η σχέση τους θα τη βυθίσει λίγο-λίγο σε ένα βάναυσο κόσμο που φλέγεται από ωμή βία.
Με τρομερή ένταση και κοφτό ρυθμό που καθηλώνει το Να σώσουμε τη φωτιά απεικονίζει τις επικίνδυνες αντιφάσεις μιας χώρας αλλά και τον διχασμό της ανθρώπινης φύσης ανάμεσα στην καταδίκη και την εξιλέωση. Μέσα από πολλαπλές αφηγηματικές φωνές, ευφάνταστες τεχνικές και εντυπωσιακή συγγραφική τόλμη ο Αριάγα μας παραδίδει από τα συγκλονιστικότερα μυθιστορήματα της τελευταίας δεκαετίας.
“H Μπιάνκα, µια νεαρή υφάντρα, το σκάει από τον βάναυσο σύζυγό της χωρίς σχέδιο ή καταφύγιο. Ένας εκκεντρικός ξένος, ο κύριος Τέιλορ, τη βρίσκει να περιφέρεται µόνη της και της προσφέρει κάτι που µοιάζει µε σωτηρία — για κείνον είναι µια απλή χειρονοµία, για κείνην είναι τα πάντα. Όταν χρόνια αργότερα η γυναίκα του κυρίου Τέιλορ αρρωσταίνει βαριά, η Μπιάνκα, για να ανταποδώσει τη χάρη που της έγινε, θα επικαλεστεί για τη θεραπεία της έναν θρύλο που περνάει από µάνα σε κόρη και εγγονή εδώ και γενεές ολόκληρες — χωρίς να ξέρει ότι συχνά, χειρότερη από µια αναπάντητη προσευχή είναι η εκπλήρωσή της.
Mια ιστορία για γυναίκες που ξέρουν να υφαίνουν κόσµους αλλά δεν ξέρουν πώς να υπάρξουν στον κόσµο.”
Αγαπημένη συγγραφέας. Μοναδική, ξεχωριστή φωνή. Για άλλη μια φορά μας βυθίζει στον υπέροχο, ομιχλώδη, παραμυθένιο κόσμο της. Ο υπέροχος πίνακας στο εξώφυλλο είναι έργο της.
