Το τέλος του έτους και η αρχή του νέου με βρίσκουν πάντα με το ίδιο βιβλίο. Δύσκολη η επιλογή και σε αυτό το αφιέρωμα. Τα δεκαπέντε βιβλία που κατάφεραν να μπουν στη λίστα είναι μοναδικά, το καθένα για τους δικούς του λόγους. Ιστορία, θεολογία και κυρίως λογοτεχνία, ξένη και ελληνική, κλασική και σύγχρονη. Σας εύχομαι μέσα από την καρδιά μου μια καλή χρονιά, με υγεία, προκοπή και ψυχική ηρεμία. Φωτογραφία αριστερά: Μinho Jeong για το Unsplash.
Η Ηχώ του Χρόνου εξερευνά πώς η μουσική γίνεται φορέας μνήμης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ολοκαυτώματος. Από τα ιδανικά της «Ωδής στη Χαρά» του Σίλλερ και τη διαστρέβλωσή τους από τη ναζιστική βαρβαρότητα, μέχρι τα έργα τεσσάρων σπουδαίων συνθετών (Στράους, Σένμπεργκ, Σοστακόβιτς, Μπρίτεν), ο Τζέρεμι Άικλερ δείχνει πώς ο ήχος μπορεί να διασώσει όσα η ιστορία δυσκολεύεται να πει με λέξεις. Μέσα από μαρτυρίες, τόπους μνήμης και συγκλονιστικές παρτιτούρες, το βιβλίο προτείνει έναν νέο τρόπο να «ακούμε» το παρελθόν και να στοχαστούμε την κληρονομιά του πολέμου, τη μνήμη και τη δύναμη της τέχνης σήμερα. Ένα σπουδαίο βιβλίο και μια έκδοση – κομψοτέχνημα. Το δε εξώφυλλο ένα αριστούργημα.
H πριγκίπισσα Άννα, αδελφή του Βουλγαροκτόνου, οδηγείται σε έναν πολιτικό γάμο με τον ηγεμόνα του Κιέβου, Βλαδίμηρο, με αντάλλαγμα τον εκχριστιανισμό του λαού του. Ένας ταπεινός γραμματικός, κρυφά ερωτευμένος μαζί της, την ακολουθεί από τις δολοπλοκίες της βυζαντινής Αυλής έως το παγωμένο Κίεβο και, στα γεράματά του, αναπολεί τη κοινή τους διαδρομή. Ένα ιστορικό μυθιστόρημα για την εξουσία και τον έρωτα, τη μετάδοση του βυζαντινού πολιτισμού και την απαρχή μιας πολιτισμικής μεταμόρφωσης που σφράγισε την ταυτότητα της Ανατολικής Ευρώπης. Ποιος είπε ότι δεν γράφονται σήμερα ωραία ιστορικά μυθιστορήματα;
Στο Κωδωνοστάσιο, ο Γουίλιαμ Γκόλντινγκ τοποθετεί τη δράση σε έναν μεσαιωνικό καθεδρικό ναό, όπου η ανέγερση ενός επιβλητικού κωδωνοστασίου γίνεται πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στην πίστη, τη φιλοδοξία και την ανθρώπινη αδυναμία. Ο φιλόδοξος ιερέας Τζόσελ, πεπεισμένος ότι ενεργεί κατόπιν θεϊκής εντολής, επιμένει στην κατασκευή του πύργου παρά τις τεχνικές αμφιβολίες και τους κινδύνους. Καθώς το έργο προχωρά, η εμμονή του αποκαλύπτει τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην πίστη και την ύβρη, οδηγώντας σε ηθική και πνευματική κατάρρευση. Το μυθιστόρημα αποτελεί μια αλληγορία για τη διαφθορά της εξουσίας, τη σύγκρουση πνεύματος και ύλης και το τίμημα της ανθρώπινης αλαζονείας. Κλασικό και υπέροχο.
To συγκλονιστικό Λίγη Ζωή σε μία συλλεκτική έκδοση με το κλασικό πια εξώφυλλο της αμερικανικής έκδοσης. Ένα από τα πιο αγαπημένα μου βιβλία. Ευκαιρία να το γνωρίσετε σε αυτή τη μοναδική έκδοση όσοι δεν το έχετε διαβάσει.
Στο Ουμπίκικους, αναμνήσεις, εικόνες και συνειρμοί μπλέκονται με την ιστορία και την καθημερινότητα, δημιουργώντας μια παράλληλη πραγματικότητα όπου ο χώρος και ο χρόνος διασαλεύονται. Από μια γειτονιά του Λονδίνου που γίνεται στιγμιαία «Σοβιετία», μέχρι την Πράγα του Κάφκα και το ελληνικό μετεμφυλιακό κράτος που αναδύεται απρόσμενα, ο συγγραφέας κινείται ανάμεσα σε τόπους, εποχές και ιδέες. Τα κείμενα ισορροπούν ανάμεσα στη λογοτεχνία, το δοκίμιο και την αυτομυθοπλασία, με χιούμορ και λοξή ματιά να φωτίζουν το παράδοξο και το κωμικοτραγικό της ανθρώπινης εμπειρίας. Υπέροχη γραφή.
Γιατί έχουν αξία οι σχέσεις και όχι οι κτήσεις; – Πώς μπορούμε να επιλύουμε εποικοδομητικά τις διαφωνίες μας μέσα στον γάμο; – Ποια είναι η βολική ψυχοθεραπεία; – Πώς γεννήθηκε ο Έρωτας; – Ποιος χώρισε την ψυχή από το σώμα; – Γιατί o δυτικός πολιτισμός είναι αλλεργικός στην αμαρτία και στην αποτυχία; – Πώς φτάσαμε από τον Λούθηρο στο σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθενώσεως (burn-out) και στις νεοφυείς επιχειρήσεις (start-up); – Από τι εξαρτάται η αυτογνωσία μας; – Γιατί πρέπει να συγχωρούμε τους εχθρούς μας; – Πώς γίνεται στον Παράδεισο να προηγούνται πόρνες και ληστές; – Γιατί κακομαθαίνουμε τα παιδιά μας; – Τι συμβαίνει στο τελευταίο αγνάντεμα πριν από την κατηφόρα; – Γιατί μας έλκει η αυτοκαταστροφή; – Είναι αμαρτία η μοναξιά; – Τι σχέση έχουν οι άθεοι με τον πατέρα τους; – Πότε ζούμε μία καλή ζωή; – Θα ξανασυναντηθούμε μετά; Αυτά και πολλά άλλα υπαρξιακά ερωτήματα για τις σχέσεις μας με τους άλλους και την σχέση με τον εαυτό μας, καθώς και για την τέχνη της ζωής συζητεί ο π. Φιλόθεος Φάρος με την Βίκυ Φλέσσα.
Η Μπρέντα Σέιλς, ερημίτισσα συγγραφέας και θρυλική φιγούρα των αυστραλιανών γραμμάτων, εξαφανίστηκε μυστηριωδώς μετά από μια υπόθεση λογοκλοπής, αφήνοντας πίσω της ένα άλυτο λογοτεχνικό μυστήριο. Πενήντα χρόνια αργότερα, ένας αποτυχημένος νεαρός συγγραφέας τη συναντά τυχαία και βλέπει σε εκείνη την ευκαιρία να αποκαλύψει την αλήθεια — με τίμημα να υποδυθεί κάποιον άλλον. Καθώς βυθίζεται σε έναν ιστό από ψέματα, παρεξηγήσεις και δολοπλοκίες, το ερώτημα παραμένει: ποια ήταν πραγματικά η Μπρέντα Σέιλς; Ένα πολυβραβευμένο μυθιστόρημα για την ταυτότητα, τη φιλοδοξία και τα όρια της λογοτεχνικής αλήθειας από τις πάντα καλαίσθητες εκδόσεις “Γεννήτρια”.
Στο Βάθος Πεδίου, ο Χρήστος Χρυσόπουλος υφαίνει ένα πολυεπίπεδο μυθιστόρημα μνήμης και τραύματος, τοποθετώντας τον εαυτό του διακριτικά στο βάθος ιστορικών και προσωπικών γεγονότων. Από την ποίηση του Άμιρι Μπαράκα και τον κινηματογράφο του Αγγελόπουλου έως εικόνες μαζικής βίας, απώλειας και πολιτικής καταστροφής, το κείμενο λειτουργεί ως ημερολόγιο συνείδησης που συνδέει την ατομική εμπειρία με τη συλλογική Ιστορία. Ένα στοχαστικό έργο για τη δύναμη της γραφής απέναντι στη μνήμη, τον θάνατο και την ανάγκη νοήματος σε έναν κόσμο εικόνων και διαρκούς πτώσης. Πόσο δυνατή η γραφή του.
«Απόψε, για μια φορά στη ζωή μου θα κάνω το σωστό. Το δύσκολο.» «Κλαίω με αναφιλητά στο τηλέφωνο. Δεν έπρεπε να βγω χθες το βράδυ. Ποια μάνα βγαίνει για ποτό κι αφήνει ένα δεκάχρονο στο σπίτι; Είμαι ο χειρότερος άνθρωπος στον κόσμο και καλά να πάθω. Σωριάζομαι στο πάτωμα και μισώ τον εαυτό μου. Μια καλή μητέρα θα ’τρεχε να βρει το παιδί της, αλλά εγώ δεν μπορώ να κουνηθώ. «Πόσες ώρες λείπει; Τον είδες όταν γύρισες;» με ρωτάει η Τζένι. Προσπαθώ να θυμηθώ. Νομίζω ότι είχα μπει παραπατώντας μεθυσμένη στο δωμάτιό του για να του δώσω ένα φιλί, αλλά δεν είμαι και σίγουρη. Ίσως απλώς σύρθηκα κι έπεσα στο κρεβάτι με τα ρούχα μου. «Δεν είμαι σίγουρη…» λέω πλημμυρισμένη από ντροπή.» Η Φλόρενς, στα τριάντα της, αποτυχημένη πρώην τραγουδίστρια, άνεργη στο Λονδίνο και διαζευγμένη μητέρα του δεκάχρονου Ντίλαν, ερευνά τους λόγους της εξαφάνισης ενός πάμπλουτου συμμαθητή του γιου της. Στην προσπάθειά της να αποδείξει ότι ο δικός της γιος δεν έχει καμία σχέση με την εξαφάνιση του άλλου παιδιού, μετατρέπεται σε αυτοσχέδια ερευνήτρια.
Στην παγωμένη σιωπή της Ανταρκτικής, μια επιστημονική αποστολή ανακαλύπτει ένα ανεξήγητο σήμα που προέρχεται από τα βάθη του πάγου. Η έρευνα αποκαλύπτει τα ίχνη ενός υπερεξελιγμένου πανάρχαιου πολιτισμού, παγωμένου εδώ και χιλιάδες χρόνια, θύματος της ανθρώπινης αλαζονείας και της δίψας για εξουσία. Στους Εραστές του πάγου, ο Ρενέ Μπαρζαβέλ συνδυάζει την επιστημονική φαντασία με την περιπέτεια και τον έρωτα, σε ένα κλασικό μυθιστόρημα που στοχάζεται πάνω στον χρόνο, τον πολιτισμό και τα όρια της ανθρώπινης φιλοδοξίας.
Στη βροχερή Φάχα της Ιρλανδίας, στις αρχές της δεκαετίας του ’60, η ζωή κυλά αργά και σχεδόν αμετάβλητη για τον γιατρό του χωριού, Τζακ Τρόυ, και την κόρη του Ρόννι. Λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 1962, η εύρεση ενός έκθετου βρέφους έξω από την εκκλησία ταράζει τη φαινομενική ακινησία και φέρνει μαζί της την υπόσχεση της ανανέωσης. Ένα τρυφερό μυθιστόρημα για τη φθορά, τη φροντίδα και τη σιωπηλή δύναμη της νέας ζωής που μπορεί να αλλάξει τα πάντα. Ο Νάϊαλ Ουίλλιαμς είναι πια από τους πλέον αγαπημένους μου συγγραφείς.
Για να υποφέρει κανείς, χρειάζεται να του έχει απομείνει λίγη δύναμη. Κάτι που αντιστέκεται στον παραλογισμό. Μέχρι να φύγεις από δω, δε χρειάζεται να γνέφεις ναι. Κάτσε μόνος σου και κοίτα τον τοίχο. Ο τοίχος είναι μια καλή λύση. Κάθετος και σταθερός και αυτός που είναι. Έτσι μου λέω, έτσι μου λέω. Ύστερα, κάθομαι ακίνητος για ώρες, γίνομαι εγώ τοίχος, μέχρι που πέφτει το σκοτάδι και δεν ανάβω φως. Μ’ αρέσει να πέφτει το σκοτάδι και να μην ανάβω φως μέσα στο σπίτι. Είναι λες και μου την έφερα. Υπάρχει μια περίεργη ησυχία. Μια προσοχή, γαμώτο. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Nαι, προφανώς το έχουμε όλοι ήδη. Πώς μπορείς όμως να μην έχεις και αυτή την τόσο καλαίσθητη έκδοση της ΑΓΡΑ;
Στο τέλος του 5ου αιώνα π.Χ., η ηττημένη Αθήνα βιώνει μία από τις σκοτεινότερες στιγμές της ιστορίας της: την επιβολή της ολιγαρχίας των Τριάκοντα και έναν σύντομο αλλά αδυσώπητο εμφύλιο πόλεμο. Το βιβλίο προσεγγίζει αυτή την ταραγμένη περίοδο υιοθετώντας τη λογική του αρχαίου χορού για να φωτίσει τις εντάσεις, τις συμμαχίες και τις ρωγμές της αθηναϊκής κοινωνίας. Από γνωστές μορφές, όπως ο Σωκράτης και ο Κριτίας, έως λιγότερο προβεβλημένους ανθρώπους της πόλης, αναδύεται μια νέα χαρτογράφηση της Αθήνας σε κρίση. Ένα στοχαστικό αφήγημα για το πώς οι κοινωνίες καταρρέουν, συγκρούονται και τελικά επανιδρύονται — ένα ερώτημα διαχρονικό και βαθιά επίκαιρο.
Να πω αρχικά ότι είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που οι Εκδόσεις Πατάκη κράτησαν το ίδιο εξώφυλλο με αυτό του εξωτερικού. Πάμε τώρα στην πλοκή. Στο Βούτυρο, η διάσημη μαγείρισσα Μανάκο Κάτζιι βρίσκεται φυλακισμένη στο Τόκιο, κατηγορούμενη για τη δολοφονία τριών μοναχικών επιχειρηματιών, φερόμενη ότι τους γοήτευσε με τα πιάτα της. Η δημοσιογράφος Ρίκα Ματσίντα ξεκινά να την επισκέπτεται ζητώντας τη συνταγή για το τελευταίο δείπνο ενός θύματος, και σταδιακά οι συναντήσεις τους μετατρέπονται σε μαθήματα μαγειρικής που αλλάζουν τη ζωή της Ρίκα. Μέσα από γεύσεις, θερμίδες και ανακαλύψεις, ξεδιπλώνεται μια συναρπαστική ιστορία για την υπερφαγία, τα προσωπικά τραύματα και τις κοινωνικές προκαταλήψεις, προσφέροντας παράλληλα μια αιχμηρή ματιά στον μισογυνισμό και τον σεξισμό της σύγχρονης Ιαπωνίας.
Καλή χρονιά! Χαρούμενο το 2026!
